Odbiór mieszkania od dewelopera to formalne sprawdzenie lokalu przez nabywcę przed przeniesieniem własności. Odbywa się po uprawomocnieniu się decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i kończy protokołem, do którego kupujący zgłasza wady. Procedurę oraz terminy odpowiedzi dewelopera reguluje art. 41 ustawy deweloperskiej z 20 maja 2021 roku.
Dla nabywcy z rynku pierwotnego to jeden z najważniejszych dni całego zakupu. Podpisanie protokołu odbioru jest bowiem jednym z etapów poprzedzających akt przenoszący własność. Termin i warunki przekazania kluczy wynikają z umowy oraz ustaleń stron. Warto zatem przyjść przygotowanym – ze znajomością procedury, listą pomiarów i najlepiej z fachowcem u boku.
Zasady odbioru określa ustawa deweloperska z 20 maja 2021 roku. Jej pełny tytuł to ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym. Przepisy obowiązują od 1 lipca 2022 roku. Zgodnie z jej art. 41 odbiór poprzedza przeniesienie na nabywcę praw z umowy deweloperskiej. Następuje po uprawomocnieniu się decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku.
Ustawa przesądza również o dwóch kwestiach praktycznych. Po pierwsze, odbiór odbywa się w obecności nabywcy. Po drugie, z odbioru zawsze sporządza się protokół – i to właśnie ten dokument uruchamia ustawowe terminy.
Do protokołu nabywca może zgłosić wady lokalu. Odnotowuje się w nim także stanowisko dewelopera wobec wady istotnej oraz ewentualną odmowę odbioru. Protokół jest podstawowym miejscem zgłoszenia wad wykrytych podczas odbioru i to on uruchamia terminy 14 i 30 dni. Brak wpisu nie zamyka jednak każdej dalszej drogi. Wady ujawnione do dnia przeniesienia własności można zgłosić na podstawie art. 41 ust. 19. Po przeniesieniu praw zastosowanie mogą mieć z kolei przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi (art. 41a).
Dlatego każdą usterkę warto opisać precyzyjnie, ze wskazaniem pomieszczenia i miejsca, oraz udokumentować zdjęciami. Nie należy przy tym ulegać presji czasu ani sugestiom, że „to drobiazg, poprawimy przy okazji”. Ustne obietnice nie uruchamiają żadnych terminów, protokół natomiast tak.
Po podpisaniu protokołu ustawa wyznacza deweloperowi konkretne terminy (art. 41 ust. 4-8):
Osobną ścieżkę ustawa przewiduje dla wady istotnej. Nabywca może odmówić dokonania odbioru, jeżeli stwierdzi podczas niego wadę istotną, a deweloper odmówi jej uznania w protokole. Strony ustalają wówczas nowy termin odbioru umożliwiający usunięcie wady.
Przy powtórnym odbiorze poprzeczka rośnie. Ponowna odmowa ze względu na wadę istotną wymaga bowiem opinii rzeczoznawcy budowlanego, o którą nabywca występuje w terminie miesiąca. Koszty opinii ponosi strona, której stanowiska rzeczoznawca nie potwierdził. Jeżeli ekspert stwierdzi wadę istotną, kupujący może odstąpić od umowy. Prawo odstąpienia przysługuje także wtedy, gdy deweloper uznał wadę istotną w protokole, ale nie usunął jej w ustawowych terminach.
Ustawa nie zawiera definicji wady istotnej, dlatego ocena konkretnego przypadku bywa sporna – właśnie po to procedura przewiduje udział rzeczoznawcy. W razie wątpliwości warto więc skonsultować się z prawnikiem, zanim padnie decyzja o odmowie odbioru.
Im więcej wad zostanie wykrytych i zapisanych już przy odbiorze, tym prostsza dalsza droga. Dlatego na pierwszy odbiór warto zaprosić doświadczonego inżyniera lub inspektora dysponującego sprzętem pomiarowym. Ustawa nie wprowadza tu obowiązku konkretnych uprawnień. Opinia rzeczoznawcy budowlanego jest wymagana dopiero przy ponownej odmowie odbioru z powodu wady istotnej. Standardowy zakres sprawdzenia obejmuje:
Na odbiór warto zabrać umowę deweloperską z załącznikami, w tym standardem wykończenia, oraz rzut lokalu. To z tymi dokumentami porównuje się stan faktyczny: układ ścian, podejścia instalacyjne, zastosowane materiały. Przydadzą się także notatnik, telefon z aparatem i latarka. Dobrą praktyką jest wcześniejsze poznanie procedury z art. 41, żeby podczas spotkania spokojnie egzekwować zapisanie każdej uwagi w protokole.
Przy inwestycjach, których sprzedaż prowadzimy w modelu wyłączności, odbiór techniczny kupujący przechodzi bezpośrednio z deweloperem. Tak jest na przykład w Kameralnej Koszykarskiej na krakowskim Płaszowie, gdzie budowa zakończy się w I kwartale 2027 roku. Rolą biura pośrednictwa jest pomoc w przygotowaniu do tego etapu. Wyjaśniamy procedurę i ustawowe terminy, przypominamy o dokumentach i podpowiadamy, na co zwrócić uwagę. Samych pomiarów nie wykonujemy – to zadanie dla doświadczonego inżyniera lub inspektora ze sprzętem pomiarowym.
Kupującym z rynku pierwotnego przydadzą się także nasze wcześniejsze przewodniki. Pierwszy opisuje kupno mieszkania w Krakowie krok po kroku, drugi podpowiada, na co zwrócić uwagę przy zakupie mieszkania.
Po uprawomocnieniu się decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, a przed zawarciem umowy przenoszącej własność. Odbiór jest dokonywany w obecności nabywcy i kończy się protokołem, do którego kupujący zgłasza wady lokalu (art. 41 ustawy deweloperskiej).
Deweloper ma 14 dni od podpisania protokołu na przekazanie stanowiska: uznaje wady albo odmawia ich uznania z podaniem przyczyn. Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza uznanie wad. Na usunięcie uznanych wad ustawa daje 30 dni od podpisania protokołu. Jeżeli mimo należytej staranności to się nie uda, deweloper wskazuje inny termin wraz z uzasadnieniem opóźnienia.
Tak, ale tylko w jednej sytuacji: gdy nabywca stwierdzi wadę istotną, a deweloper odmówi jej uznania w protokole. Strony ustalają wtedy nowy termin odbioru. Przy powtórnej odmowie potrzebna jest już opinia rzeczoznawcy budowlanego, o którą kupujący występuje w ciągu miesiąca. Potwierdzenie wady istotnej otwiera drogę do odstąpienia od umowy.
Wady stwierdzone między podpisaniem protokołu a zawarciem umowy przenoszącej własność nabywca może zgłosić deweloperowi. Terminy 14 dni na stanowisko i 30 dni na usunięcie wad biegną wtedy od dnia zgłoszenia.
Ustawa tego nie wymaga – nie wprowadza też obowiązku konkretnych uprawnień osoby towarzyszącej przy pierwszym odbiorze. Udział doświadczonego fachowca może jednak ułatwić wykonanie pomiarów i rozpoznanie usterek, których nabywca bez doświadczenia mógłby nie zauważyć. Sprzęt pomiarowy pozwala bowiem sprawdzić geometrię lokalu, wentylację oraz instalacje. Koszt usługi warto porównać z jej zakresem i kwalifikacjami wykonawcy.
Odbiór mieszkania od dewelopera to procedura z konkretnymi uprawnieniami kupującego. Wady wpisuje się do protokołu, a ustawa wiąże dewelopera dwoma terminami: 14 dni na stanowisko wobec zgłoszonych wad i 30 dni na usunięcie tych uznanych. Dla wady istotnej przewidziana jest odrębna ścieżka. Kto przyjdzie przygotowany – z dokumentami, listą pomiarów i fachowcem – ten wykorzysta ten dzień w pełni. Deweloperów planujących jesienny start sprzedaży zapraszamy natomiast do rozmowy: szczegóły współpracy opisujemy na podstronie dla deweloperów.
Źródła: