Czysta kartka papieru i długopis na drewnianym stole przy oknie, obok kubek i roślina
09.11.2026

Podwyżka czynszu w trakcie najmu: co ustala właściciel i jak ją udokumentować

Podwyżka czynszu w trakcie najmu mieszkania polega na wypowiedzeniu dotychczasowej wysokości czynszu (art. 8a ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów). Wypowiedzenie sporządza się na piśmie pod rygorem nieważności, z terminem trzech miesięcy, chyba że umowa przewiduje dłuższy, i ze skutkiem najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego (art. 8a ust. 1-3).

Czynsz w krakowskim mieszkaniu na wynajem nie zmienił się od dawna. Właściciel zagląda do ogłoszeń z sąsiedniej klatki i zastanawia się, czy wystarczy wiadomość do najemcy i od kiedy nowa kwota zacznie obowiązywać. Odpowiedź zależy od formy pisma i od dat.

Na krakowskim rynku nieruchomości działamy od 2015 roku i prowadzimy pełną obsługę wynajmu. Poniżej zbieramy zasady z ustawy, według których właściciel podwyższa czynsz w trakcie najmu.

Jak właściciel podwyższa czynsz w trakcie najmu?

Zamiast jednostronnego komunikatu właściciel wypowiada dotychczasową wysokość czynszu (art. 8a ust. 1). Termin wypowiedzenia wynosi trzy miesiące, a strony mogą w umowie ustalić dłuższy (art. 8a ust. 2). Skutek następuje najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego.

Drugą drogą jest aneks. Obie strony uzgadniają wtedy nową kwotę i podpisują zmianę umowy (art. 353¹ Kodeksu cywilnego). Aneks wymaga jednak zgody najemcy, więc przy braku porozumienia właściciel wraca do wypowiedzenia z art. 8a.

Element Co wynika z ustawy Podstawa
Sposób zmiany wypowiedzenie dotychczasowej wysokości czynszu art. 8a ust. 1
Forma pismo, pod rygorem nieważności art. 8a ust. 3
Termin 3 miesiące, chyba że umowa ustala dłuższy; skutek na koniec miesiąca art. 8a ust. 1 i 2
Odstęp między podwyżkami nie częściej niż co 6 miesięcy od dnia, w którym podwyżka zaczęła obowiązywać art. 9 ust. 1b
Opłaty niezależne od właściciela, na przykład media podwyżkę opisuje zestawienie opłat z przyczyną, a art. 8a ust. 1-6b ich nie obejmuje art. 9 ust. 2, art. 8a ust. 8

Forma pisemna oznacza dokument z własnoręcznym podpisem (art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego). Zwykły e-mail tej formy nie zachowuje. Równoważna z nią jest forma elektroniczna, czyli oświadczenie z kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 78¹ § 1 i 2).

Wypowiedzenie jest skuteczne, gdy dojdzie do najemcy tak, że może się z nim zapoznać (art. 61 § 1). Dlatego właściciel zachowuje dowód doręczenia, na przykład potwierdzenie odbioru albo podpis najemcy na kopii pisma. W dokumentacji podwyżki zostają trzy rzeczy: pismo z podpisem, dowód doręczenia i ewentualne uzasadnienie z kalkulacją. W piśmie właściciel podaje też nową kwotę, datę, od której obowiązuje, i dane stron.

Jak policzyć termin podwyżki? Przykład z datami

Weźmy wypowiedzenie, które dochodzi do najemcy 12 listopada 2026 roku, przy terminie trzech miesięcy z ustawy. Trzy miesiące mijają 12 lutego 2027 roku. Okres wypowiedzenia kończy się jednak z końcem tego miesiąca, 28 lutego 2027 roku. Nowy czynsz obowiązuje zatem od 1 marca 2027 roku.

Data Zdarzenie
12.11.2026 wypowiedzenie czynszu dochodzi do najemcy
12.01.2027 mija 2 miesiące, które najemca ma na decyzję (art. 8a ust. 5)
12.02.2027 mijają 3 miesiące terminu wypowiedzenia
28.02.2027 kończy się okres wypowiedzenia
01.03.2027 zaczyna obowiązywać nowy czynsz i biegnie 6 miesięcy do kolejnej podwyżki

Ten przykład ilustruje zasadę z ustawy, nie konkretną umowę. Termin w umowie może być dłuższy, więc o dacie podwyżki rozstrzygają zapisy umowy najmu.

Kiedy właściciel musi uzasadnić podwyżkę?

Gdy czynsz po podwyżce przekracza w skali roku 3% wartości odtworzeniowej lokalu, podwyżka musi mieścić się w uzasadnionych przypadkach (art. 8a ust. 4). Wartość odtworzeniową oblicza się jako iloczyn powierzchni użytkowej lokalu i wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m² (art. 9 ust. 8).

Na pisemne żądanie najemcy właściciel ma 14 dni od otrzymania żądania, żeby przedstawić na piśmie przyczynę podwyżki i jej kalkulację. Brak odpowiedzi w tym terminie powoduje nieważność podwyżki (art. 8a ust. 4). Jeżeli żądanie najemcy dotrze do właściciela 20 listopada 2026 roku, odpowiedź musi być gotowa do 4 grudnia 2026 roku.

Ustawa uznaje za uzasadnioną podwyżkę, która w danym roku nie przekracza średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni (art. 8a ust. 4e). Wskaźnik ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w komunikacie w Monitorze Polskim. Inne uzasadnione przypadki ustawa wiąże z kosztami utrzymania lokalu, zwrotem kapitału i godziwym zyskiem, w granicach z ust. 4a i 4b. Ustawa ogranicza też zwrot kapitału. Rocznie może on wynieść najwyżej 1,5% nakładów poniesionych na budowę albo zakup lokalu oraz najwyżej 10% nakładów na trwałe ulepszenie, które zwiększa jego wartość użytkową, aż do ich pełnego zwrotu (art. 8a ust. 4b pkt 1).

Co może zrobić najemca po wypowiedzeniu czynszu?

Najemca ma dwa miesiące od wypowiedzenia na decyzję (art. 8a ust. 5) i dwie możliwości działania. Może odmówić podwyżki na piśmie, a wtedy stosunek najmu kończy się z upływem okresu wypowiedzenia. Może też zakwestionować przed sądem podwyżkę powyżej progu 3% wartości odtworzeniowej (ust. 4) i żądać ustalenia, że jest niezasadna albo zasadna w innej wysokości. Udowodnienie zasadności ciąży wtedy na właścicielu.

Do rozwiązania najmu albo do prawomocnego orzeczenia najemca płaci dotychczasowy czynsz (art. 8a ust. 6a). Gdy nie skorzysta z żadnego uprawnienia, płaci nową kwotę od upływu terminu wypowiedzenia. Jeżeli sąd uzna podwyżkę za zasadną, najemca dopłaca także różnicę za czas od upływu wypowiedzenia (art. 8a ust. 6b).

Jak wygląda zmiana opłat za media?

Opłaty niezależne od właściciela, na przykład za media, mają osobne zasady. Art. 8a ust. 1-6b ich nie obejmuje (art. 8a ust. 8). Gdy takie opłaty rosną, właściciel przedstawia najemcy na piśmie zestawienie wraz z przyczyną podwyżki (art. 9 ust. 2). Podwyższone opłaty najemca płaci jednak tylko w takiej wysokości, jaka pokrywa koszty dostaw ponoszone przez właściciela.

Poza czynszem właściciel może pobierać tylko opłaty niezależne od niego, na przykład za media (art. 9 ust. 5), i to wyłącznie wtedy, gdy najemca nie ma umowy bezpośrednio z dostawcą mediów lub usług (art. 9 ust. 6). Kto płaci za ogrzewanie, wyjaśnia tekst o ogrzewaniu w wynajmowanym mieszkaniu.

Czym różni się podwyżka przy najmie okazjonalnym?

Przy najmie okazjonalnym zgłoszonym do urzędu skarbowego zgodnie z art. 19b ust. 1, art. 8a nie ma zastosowania (art. 19e). Właściciel może jednostronnie podwyższyć czynsz wyłącznie na warunkach zapisanych w umowie (art. 19c ust. 2). Jeżeli umowa takich warunków nie przewiduje, strony nadal mogą wspólnie uzgodnić nowy czynsz w pisemnym aneksie. Ten rodzaj umowy przybliża osobny tekst o najmie okazjonalnym.

W czym pomaga biuro nieruchomości przy czynszu?

Termin wypowiedzenia czynszu zależy od zapisów umowy najmu, bo może być dłuższy niż ustawowe trzy miesiące. Redagujemy zapisy o wypowiedzeniu, przedłużeniu i zmianie czynszu; więcej w tekście o czasie trwania umowy najmu. Pomagamy ustalić cenę ofertową na tle aktualnych median, co opisuje tekst o ogłoszeniu wynajmu.

Najczęstsze pytania o podwyżkę czynszu

Czy podwyżkę czynszu można ogłosić e-mailem?

Nie. Wypowiedzenie wysokości czynszu musi mieć formę pisemną pod rygorem nieważności (art. 8a ust. 3). Zwykły e-mail tej formy nie zachowuje. Równoważna z pismem jest forma elektroniczna z kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 78¹ Kodeksu cywilnego).

Jaki jest termin wypowiedzenia czynszu?

Trzy miesiące, chyba że strony ustaliły w umowie termin dłuższy. Okres wypowiedzenia kończy się najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego (art. 8a ust. 1 i 2). Przy wypowiedzeniu z 12 listopada 2026 roku nowy czynsz obowiązuje więc od 1 marca 2027 roku.

Jak często można podwyższać czynsz?

Nie częściej niż co sześć miesięcy. Termin biegnie od dnia, w którym podwyżka zaczęła obowiązywać (art. 9 ust. 1b). Ograniczenie nie dotyczy opłat niezależnych od właściciela, na przykład kosztów mediów.

Czy najemca może odmówić podwyżki?

Tak. W ciągu dwóch miesięcy od wypowiedzenia może odmówić na piśmie, a wtedy najem kończy się z upływem okresu wypowiedzenia. Może też zakwestionować przed sądem podwyżkę powyżej progu 3% wartości odtworzeniowej (art. 8a ust. 4 i 5). Do rozstrzygnięcia płaci dotychczasowy czynsz.

Czy przy najmie okazjonalnym obowiązuje art. 8a?

Nie, jeśli właściciel zgłosił najem okazjonalny do urzędu skarbowego zgodnie z art. 19b ust. 1 (art. 19e). Właściciel może wtedy jednostronnie podwyższyć czynsz wyłącznie na warunkach zapisanych w umowie (art. 19c ust. 2). Jeżeli umowa takich warunków nie przewiduje, strony nadal mogą wspólnie uzgodnić nowy czynsz w pisemnym aneksie.

Podsumowanie

Podwyżka czynszu wymaga pisemnego wypowiedzenia dotychczasowej wysokości, trzech miesięcy i skutku na koniec miesiąca. Przy podwyżkach przekraczających 3% wartości odtworzeniowej właściciel odpowiada najemcy na pisemne żądanie uzasadnienia w ciągu 14 dni. Zapraszamy do kontaktu w sprawie wynajmu mieszkania w Krakowie: +48 12 307 13 23 lub biuro@gamp-krakow.pl. Mieszkanie można też zgłosić przez formularz.

Źródła:

  • Ustawa o ochronie praw lokatorów, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 725, art. 8a, art. 9 ust. 1b, 2, 5, 6 i 8, art. 19c i 19e (odczyt 29.10.2026).
  • Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795, art. 61, 78, 78¹ i 353¹ – eli.gov.pl (odczyt 29.10.2026).

Wypełnij formularz

    Skontaktuj się z nami

    Możesz także zadzwonić +48 12 307 13 23